Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- Pankreas kanseri erken evrede belirgin şikayet vermediği için fark edilmesi güç bir hastalık.
- İstemsiz kilo kaybı, karın ve sırt ağrısı, sarılık, koyu idrar ve açık renkli dışkı, yeni başlayan diyabet gibi belirtiler değerlendirilmeli.
- Tanıda görüntüleme ve endoskopik ultrasonografi kullanılır; tedavi tümörün konumu ve evresine göre planlanır.
Memorial Ataşehir Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Kamil Özdil, 20 Kasım Pankreas Kanseri Farkındalık Günü kapsamında pankreas kanserinin belirtilerini ve tanı sürecinde öne çıkan noktaları anlattı.
Karın boşluğunun arka bölümünde, midenin arkasında yer alan pankreas, hem sindirimde hem de kan şekeri dengesinde işlev görür. Organın ürettiği enzimler besinlerin parçalanmasına yardımcı olurken insülin ve glukagon kan şekerinin düzenlenmesini sağlar. Bu nedenle pankreası etkileyen bir hastalık hem sindirim sistemini hem de kan şekeri kontrolünü etkileyebilir.
Pankreas tümörleri kaynaklandıkları hücreye göre farklı türlere ayrılır. Kanserlerin büyük bölümü pankreas kanallarını döşeyen hücrelerden gelişen duktal adenokarsinomdur. Hormon üreten hücrelerden kaynaklanan nöroendokrin tümörler ile kistik tümörler de görülebilir. Tümörün türü ve yerleştiği bölge, değerlendirme ve tedavi seçeneklerinde belirleyicidir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Organın derin konumu ve erken dönemde belirgin şikayet vermemesi tanıyı zorlaştırabilir. Öne çıkan belirtiler şunlardır: diyet ya da egzersiz değişikliği olmadan kilo kaybı, iştahsızlık ve besin emilim sorunları; üst karında başlayıp sırta yayılan, yemek sonrası ya da sırtüstü yatarken artabilen ağrı; özellikle baştaki tümörün safra kanalını tıkamasıyla oluşan gözde ve ciltte sararma ile kaşıntı; koyu idrar ve yağlı, kötü kokulu, suda yüzen dışkı; yeni başlayan ya da kötüleşen diyabet; geçmeyen şişkinlik, bulantı ve erken doyma hissi; dinlenmeyle geçmeyen halsizlik.
Ağrı, şişkinlik ve halsizlik gibi bulgular başka sindirim hastalıklarında da görülebilir. Bununla birlikte açıklanamayan kilo kaybı, geçmeyen karın ve sırt ağrısı ile idrar ve dışkı renginde değişiklik gibi durumlar ayrıca değerlendirilmelidir. Sarılık durumunda gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.
Risk faktörleri
İleri yaş, sigara kullanımı, ailede pankreas kanseri öyküsü ve kalıtsal genetik değişiklikler riski artıran etkenler arasında yer alır. Kronik pankreatit, obezite ve diyabet de hastalıkla ilişkilendirilebilir. Bu faktörlerden birinin bulunması hastalığın kaçınılmaz olduğu anlamına gelmez.
Tanı yöntemleri
Tanı sürecinde şikayetler, tıbbi öykü ve fizik muayene ile birlikte kan testleri, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme (MR/MRCP) ve endoskopik ultrasonografi kullanılır. Gerektiğinde endoskopik ultrasonografi eşliğinde biyopsi yapılabilir. CA 19-9 gibi tümör belirteçleri tanıyı destekler, ancak tek başına kanser tanısı koymaya yetmez. Tedavi kararında tümörün türü, boyutu, çevre damarlarla ilişkisi ve yayılım durumu belirleyici olur.
Tedavi seçenekleri
Baştaki tümörlerde Whipple ameliyatı, gövde ya da kuyruktaki tümörlerde distal pankreatektomi uygulanabilir. Bazı hastalarda dalak ya da pankreasın tamamının çıkarılması gerekebilir; bu durumda ömür boyu insülin ve sindirim enzimi desteği gerekir. Ameliyata uygun olmayan ya da önce tedavi gereken hastalarda kemoterapi değerlendirilebilir; yanıt veren bazı hastalarda cerrahi yeniden gündeme gelebilir. Uygun vakalarda laparoskopik ya da robotik cerrahi, daha küçük kesilerle iyileşmeyi kolaylaştırabilir. Yöntem, tümörün özellikleri, ameliyatın güvenliği ve cerrahi ekibin deneyimine göre belirlenir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
