Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- Çocukların %80,1’i cep telefonu kullanıyor; 11-17 yaş grubunda bu oran %89,8.
- Çocukların %92,7’si internet kullanıyor ve en yaygın amaç video izlemek.
- Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı %10,2; kız çocuklarda okula devam etkisi daha belirgin.
Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026’da 6-17 yaş grubu çocukların cihaz, internet, oyun ve yapay zeka kullanımı ölçüldü. Önceki yıllarda 6-15 yaş olan kapsam genişletildi.
Araştırmada 6-10 yaş grubu çocukların soruları kendileri ya da bir yakınlarının yardımıyla, 11-17 yaş grubu çocukların ise yardım almadan yanıtladı. Bu yıl 11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanımı ile siber zorbalık göstergeleri de kapsama alındı.
Cep telefonu ve internet kullanımı
Cep telefonu ya da akıllı telefon kullandığını belirten 6-17 yaş çocukların oranı %80,1. Bu oran 6-10 yaş grubunda %66,2, 11-17 yaş grubunda %89,8. Cep telefonu kullanan çocukların %97,4’ü düzenli kullanıcı. Amaçta 6-10 yaşta %73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaşta %87,8 ile internette gezinme öne çıktı.
Düzenli telefon kullanan çocukların %37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ediyor; bu oran 6-10 yaşta %17,2, 11-17 yaşta %48,0.
Çocukların %92,7’si internet kullanıyor. 6-10 yaşta %86,6, 11-17 yaşta %96,9. Düzenli internet kullanan çocuklarda günde iki saat ve üzeri kullanım hafta içi %53,0, hafta sonu %63,4 oranında.
İnternet amaçlarında ilk sırada %86,2 ile video izleme var. Ardından %80,3 ile ders çalışma ve ödev hazırlama, %75,1 ile sosyal medya geliyor. En az yapılan faaliyet %17,9 ile çevrim içi derse ya da kursa katılma.
Sosyal medya ve dijital oyun
Çocukların %69,8’i sosyal medya kullanıyor. Erkek çocuklarda %71,4, kız çocuklarda %68,1. Yaşa göre 6-10 yaşta %50,2, 11-17 yaşta %83,4.
Dijital oyun oynayan çocukların oranı %68,1. Erkeklerde %77,4, kızlarda %58,2. 6-10 yaşta %69,1, 11-17 yaşta %67,3.
Düzenli oyun oynayan çocukların %92,7’si bu alışkanlığı sürdürdüğünü belirtti. En çok tercih edilen tür %48,1 ile macera ve aksiyon; ardından %44,5 ile strateji ve taktik, %41,6 ile spor oyunları.
Oyun konusundaki düşünceler yaşa göre ayrıldı. 6-10 yaşta %34,7 oyun oynamanın sorumlulukları aksattığını düşünüyor. 11-17 yaşta %34,5 ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadığını düşünüyor.
Ekran süresinin etkileri
Ekran başında geçen sürenin etkisine dair sorulara çocukların %48,3’ü daha az kitap okuduğunu, %42,2’si daha az ders çalıştığını, %33,0’ı ailesiyle daha az vakit geçirdiğini, %26,8’i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü, %25,4’ü ise daha az uyuduğunu belirtti. Bu ifadelere katılıyorum ya da kısmen katılıyorum yanıtı verildi.
Üretken yapay zeka
11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı %63,0. Erkek çocuklarda %60,6, kız çocuklarda %65,5. Kullanım amaçlarında en yüksek oran %88,1 ile örgün eğitim; ardından %58,6 ile özel amaçlar geliyor.
Kullanmayan çocuklar bunun nedenini en çok yapay zekadan haberdar olmamakla açıkladı (%68,9). Diğer nedenler arasında ihtiyaç duymama (%21,1), nasıl kullanılacağını bilmeme (%18,7) ve gizlilik, güvenlik ya da emniyet endişeleri (%16,1) yer aldı.
Siber zorbalık
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı %10,2; zorbalık yapanların oranı %4,6; zorbalığa tanıklık edenlerin oranı %23,6.
Maruz kalınan zorbalığı gerçekleştirenlerin %73,3’ü yüz yüze tanışılan arkadaş ya da akran. En sık kullanılan ortam %56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları; ardından %51,1 ile telefona gelen SMS ve benzeri mesajlar, %40,7 ile sosyal medya platformları, %24,9 ile internet oyunları, %20,6 ile cep telefonu aramaları, %16,3 ile sohbet odaları.
Zorbalık türlerinde %80,3 ile kırıcı ya da incitici mesajlar öne çıktı. Bunu %20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği biçimde paylaşılması, %15,8 ile asılsız söylenti ve hikâyelerin yayılması izledi.
Çocukların zorbalığın nedenine ilişkin yanıtlarına göre %60,4 davranış biçimlerini, %33,1 fiziksel özelliklerini ya da dış görünüşünü, %4,4 ailesinin nereli olduğunu ya da kökenini, %2,4 maddi durumunu, %1,7 engelini neden olarak gösterdi. %9,4 ise diğer yanıtını verdi.
Eğitimine devam eden 11-17 yaş çocukların %28,1’i siber zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma ya da tanıklık etmelerden en az birini yaşadı. Bunlardan %7,8’i bu deneyimin okula devam durumunu etkilediğini belirtti. Erkek çocuklarda bu oran %5,3, kız çocuklarda %10,5.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
